Da'at Tevunot / Da'at Tevunot

Da'at Tevunot

128 · Da'at Tevunot

Display Settings

Font Size
Text Width
Line Spacing
Columns

Bookmarks

אמר השכל – חלקי הבריאה הזאת, מי שמביט עליהם לפי ראות עיניו, בתחלה לא יראם אלא ענינים מפוזרים ומפורדים, פירוש, בלתי מתקשרים כולם אל תכלית אחת, אלא כל אחד ענין בפני עצמו, לתכלית מיוחד, נשלם בעצמו, בלתי שיצטרך לחבירו, כי כל כך מינים בדומם, כל כך בצומחים, כל כך בבעלי חיים, אין ביניהם קשר ויחס שיצטרכו להעזר זה מזה, ושיתקבצו לתכלית אחת, אלא כל אחד נברא למה שנברא, ועניניו משלימים לתכלית המכוון בו, לא יותר. עם כל זה, ההדרגה המסודרת נראית בכל הטבע ודאי, וכל מי שיקח בידו להתבונן מציאות הנמצאים, ימצאם הכל בהדרגה, כשיתחיל משמי השמים וירד עד הארץ מתחת, ויתבונן בכל המינים, ימצאם כולם זה תחת זה בהדרגה מסודרת אל נכון:
Akıl şöyle dedi: Bu yaratılışın parçalarına yalnızca gözünün gördüğü kadarıyla bakan kişi, ilk bakışta onları dağınık ve birbirinden ayrı işler olarak görür; yani hepsinin tek bir amaca bağlı olmadığını, her birinin kendi başına bir iş olduğunu, kendine özgü bir amaç için yaratıldığını, kendi içinde tamamlandığını ve başka birine ihtiyaç duymadığını sanır. Cansızlarda bu kadar tür, bitkilerde bu kadar tür, canlılarda bu kadar tür vardır; aralarında birbirlerine yardım etmelerini ve tek bir amaçta birleşmelerini gerektiren bir bağ ve ilişki görünmez. Her biri ne için yaratıldıysa onun için yaratılmıştır; kendi özellikleri de onda amaçlanan hedefi tamamlar, daha fazlasını değil. Bununla birlikte, bütün doğada düzenli bir derecelenme kesinlikle görülür. Var olanların varlığını düşünmeyi eline alan herkes, göklerin en yücesinden başlayıp aşağıdaki yere kadar indiğinde ve bütün türleri gözden geçirdiğinde, hepsinin birbirinin altında, doğru biçimde düzenlenmiş bir derecelenme içinde olduğunu görür.
Сказал Сехель (Разум) — части этого творения: кто смотрит на них по видению своих глаз, сперва не увидит их иначе как рассеянными и разобщенными предметами, то есть не связанными все вместе с одной целью; напротив, каждый — предмет сам по себе, ради особой цели, завершенной в самом себе, без нужды в товарище. Ибо столько-то видов в неживом, столько-то в растениях, столько-то в живых существах — между ними нет связи и соотношения, чтобы им нужно было помогать друг другу и собираться к одной цели; а каждый сотворен для того, для чего сотворен, и его свойства завершают предназначенную ему цель — не более того. И все же упорядоченная ступенчатость, несомненно, видна во всей природе; и всякий, кто возьмет на себя рассмотреть существование существ, найдет, что всё находится в ступенчатом порядке: если он начнет от небес небес и спустится до земли внизу, и рассмотрит все виды — найдет их все один под другим, в верной упорядоченной градации:
אך מי שיעמיק בחכמה, ימצא היות כל הנמצאות כולם מתקשרים קשר גמור זה בזה, שכולם צריכים להשלים הענין שאליו כיוונה החכמה העליונה בבריאה, וכולם מתקבצים לתכלית אחת, שתנאיו רבים וסדרם עמוק מאד, והם הם כל חלקי הבריאה הרבים האלה. הנה על כן יתיחסו כולם אלה לאלה בסדר שרצתה המחשבה העליונה, ומכולם יצא הפרי הטוב הראוי לצאת מן הבריאה. ודבר זה כבר אמרתי עמוק הוא, כי כאן. החכמה מתרחבת והולכת עד אין תכלית, לדעת פקודת כל הנמצאות, ומה הגיע אליהם בכונה הכללית הזאת שזכרנו. ורז"ל אמרו (אבות סוף פ"ו), "כל מה שברא הקב"ה בעולמו - לא בראו אלא לכבודו". ואמנם צריך להבין ענין הכבוד הזה, שגם הוא מחודש אצלו ית' ככל שאר התארים, וכמו שביארתי לך למעלה. וכשנבין התואר הזה, נבין פקודת כל הנבראים האלה בהשלמת הכבוד הזה, איך כולם צריכים להשלמתו, ואיך כולם מתקבצים אל התכלית הזה. ועתה די לנו לדעת רק בכלל אחד ההקדמה הזאת - שודאי כל דברי הבריאה מתקשרים הם, ומתקבצים אל תכלית האחד. ונדע על כן, כי אין שלמות ענינם במה שהם נמצאים איש לדרכו מקצהו, אלא במה שהם מתקשרים זה בזה, ומתאחדים לתכלית האחד שזכרנו; כי זה לבדו הוא ודאי שלמות ענינם, כיון שזה הוא המצטרך יותר לתכלית שבעבורו נבראו, שהוא התכלית הכללי שזכרנו:
Fakat hikmette derinleşen kişi, bütün var olanların birbirine tam bir bağla bağlı olduğunu görür. Hepsi, Üst Hikmet’in yaratılışta amaçladığı şeyi tamamlamak için gereklidir; hepsi tek bir amaca toplanır. Bu amacın şartları çoktur, düzeni de son derece derindir; yaratılışın bütün bu çok sayıdaki parçaları da işte bu şartlardır. Bu yüzden hepsi, Üst Düşünce’nin istediği düzen içinde birbirleriyle ilişkilidir; hepsinden yaratılıştan çıkması gereken iyi meyve çıkar. Sana zaten söyledim: bu konu derindir; çünkü burada hikmet sonsuza kadar genişler, bütün varlıkların görevinin ne olduğunu ve zikrettiğimiz bu genel amaç içinde onlara ne düştüğünü bilmeye kadar uzanır. Hahamlarımız z”l şöyle demiştir: “HaKadoş Baruh Hu dünyasında yarattığı her şeyi ancak kendi onuru için yarattı.” Fakat bu onurun anlamını anlamak gerekir; çünkü bu da O’nun yanında, diğer sıfatların hepsi gibi, yenilenmiş bir kavramdır; sana yukarıda açıkladığım gibi. Bu sıfatı anladığımızda, bütün bu yaratılmışların bu onuru tamamlamadaki görevini de anlarız: hepsinin onu tamamlamak için nasıl gerekli olduğunu ve hepsinin bu amaca nasıl toplandığını. Şimdilik bu ön bilgiden yalnızca tek bir genel ilkeyi bilmemiz yeterlidir: yaratılışın bütün şeyleri kesinlikle birbirine bağlıdır ve tek bir amaca toplanır. Bu yüzden şunu biliriz: onların tamlığı, her birinin bir uçta kendi yoluna göre var olmasında değil, birbirleriyle bağlanmalarında ve zikrettiğimiz tek amaçta birleşmelerindedir. Çünkü onların gerçek tamlığı yalnızca budur; zira yaratılış amaçları olan genel amaç için asıl gerekli olan da budur.
Но тот, кто углубится в мудрость, обнаружит, что все существующие связаны совершенной связью друг с другом, что всем им необходимо завершить то дело, к которому направила высшая мудрость в творении; и все они собираются к одной цели, условия которой многочисленны, а порядок их чрезвычайно глубок — и это-то и есть все эти многочисленные части творения. Поэтому все они соотносятся друг с другом в порядке, которого захотела высшая мысль, и от всех них выйдет добрый плод, достойный выйти из творения. И это, как я уже сказал, глубоко; ибо здесь мудрость расширяется и идет без конца — чтобы знать назначение всех существующих и что до них дошло в этом общем намерении, которое мы упомянули. И наши мудрецы, благословенной памяти, сказали (Авот, конец гл. 6): «Все, что сотворил Святой, благословен Он, в Своем мире — не сотворил иначе как ради Своей славы». Однако нужно понять смысл этой «славы», которая также является у Него, да будет Он благословен, обновленным обозначением, как и прочие атрибуты, как я объяснил тебе выше. И когда мы поймем этот атрибут, мы поймем назначение всех этих созданий в завершении этой славы: как все они нужны для ее завершения и как все они собираются к этой цели. А теперь достаточно нам знать лишь в одном общем виде это введение — что, несомненно, все слова (все явления) творения связаны и собираются к единой цели. И потому мы узнаем, что совершенство их смысла не в том, что они существуют каждый своим путем, в своей отдельности, но в том, что они связаны друг с другом и объединяются к единой цели, о которой мы упомянули; ибо только это — несомненное совершенство их смысла, поскольку это более всего требуется для той цели, ради которой они были сотворены, — для общей цели, о которой мы сказали.
ובאמת תראי, שגם במעשים אין רע נמצא בעולם אלא בחלקי הדברים טרם התחברם להשלמת הדבר, אך אין דבר מושלם שיהיה רע. וזה, כיון שידענו שכל מה שהקב"ה עושה הוא אך טוב מאד, הנה מה שנראה חסר בצד אחד באחד מתנאי הדברים, נשלם החסרון ההוא בתנאי אחר שמשלים בעדו, ולא היה החסרון ההוא אלא מפני שלא נשלם הדבר ההוא בכל תנאיו, וכיון שישתלם - ודאי הוא טוב. ודבר זה מתאמת מן המעשה עצמו שהוא כך, והמעשה הכללי שהוא סיבוב העולם - יתברר הדבר שגם הוא כך בסוף הכל, בזמן שתתקיים הבטחת (ישעיהו יב, א), "אודך ה' כי אנפת בי", כי אז יהיו נגמרים כל חלקי המעשה, והנה יהיה המעשה אך טוב באמת. והנה על כן נאמר שבתחלה הכין האדון ב"ה את הטבע כמו שביארנו, כל מין ומין שבה לפי מציאות המינים, כל אחד בפני עצמה בהדרגת מציאותם, ובענין זה נהיה הביטול וההפסד, שהוא ההפסד הנמצא בכל מין ומין לפי מציאותו. אך ענין התקשרם והקבצם לתכלית הכללי, אדרבא הוא תיקון לענין זה, כי בזה הוא שיוצאים מתחת ידי הרע וניצולים ממנו. והוא הענין שזכרנו כבר, שכל מה שברא הקב"ה בעולמו - לא בראו אלא לכבודו. והכבוד הוא - שיהיה הוא ית"ש שמח בכל מעשיו, ויהיה לו מקום, כביכול, להנאות את כל מעשיו בטובו. וההנהגה בכל המעשים אינה אלא להביא הכל אל התיקון הגמור, שלא יהיה עוד מציאות לרע כלל. אך אין פרי זה יוצא אלא בקיבוץ כל המעשים כולם. ונמצא כי במיני הטבע מצד עצמם, לא מצד התקשרם, נהיה הביטול וכל ההשפלה וההפסד, אך בהתקשרותם נשרש תיקונם והצלתם מן הרעות:
Gerçekte görürsün ki fiillerde de kötülük, ancak şeylerin parçaları o şeyi tamamlamak üzere birleşmeden önce bulunur; fakat tamamlanmış hiçbir şey kötü değildir. Çünkü HaKadoş Baruh Hu’nun yaptığı her şeyin yalnızca “çok iyi” olduğunu bildiğimize göre, şeylerin şartlarından birinde bir yönden eksik görünen şey, onun yerine tamamlayıcı olan başka bir şartla tamamlanır. O eksiklik, yalnızca o şey bütün şartlarıyla tamamlanmadığı için eksiklikti; tamamlandığında ise kesinlikle iyidir. Bunun böyle olduğu, fiilin kendisinden doğrulanır; genel fiil, yani dünyanın döngüsü bakımından da bu şey sonunda açıklığa kavuşacaktır. “Sana şükredeceğim, ey Haşem, çünkü bana öfkelendin” vaadi gerçekleştiğinde, fiilin bütün parçaları tamamlanmış olacak ve fiil gerçekten yalnızca iyi olacaktır. Bu yüzden şöyle deriz: Efendi, kutsanmış O, başlangıçta doğayı açıkladığımız biçimde hazırladı; ondaki her türü, türlerin varlığına göre, her birini kendi varlık derecesi içinde kendi başına düzenledi. Bu bağlamda yok oluş ve bozulma meydana geldi; yani her türde, kendi varlığına göre bulunan bozulma. Fakat onların genel amaca bağlanmaları ve toplanmaları, tam tersine, bu işin tikun’udur; çünkü kötülüğün elinden çıkmaları ve ondan kurtulmaları bununla olur. Bu, daha önce zikrettiğimiz “HaKadoş Baruh Hu dünyasında yarattığı her şeyi ancak kendi onuru için yarattı” ilkesidir. Onur şudur: O’nun, adı yüce olsun, bütün fiilleriyle sevinmesi ve ifade yerindeyse, bütün fiillerini kendi iyiliğiyle güzelleştirecek bir yerinin olması. Bütün fiillerdeki yönetim, her şeyi tam tikun’a götürmekten ibarettir; öyle ki artık kötülüğe hiçbir varlık kalmasın. Fakat bu meyve ancak bütün fiillerin birlikte toplanmasıyla çıkar. Buna göre doğanın türlerinde, kendi başlarına ve birbirlerine bağlanmaları açısından değil, yok oluş, bütün alçalma ve bozulma meydana gelir; fakat birbirlerine bağlanmalarında onların tikun’u ve kötülüklerden kurtuluşu köklenmiştir.
И поистине увидишь: также и в делах — зло находится в мире только в частях вещей прежде их соединения к завершению вещи; но нет завершенной вещи, которая была бы злом. Это потому, что, раз мы знаем, что всё, что делает Святой, благословен Он, — только «очень хорошо», то то, что кажется недостатком с одной стороны в одном из условий вещей, восполняется тем недостатком в другом условии, которое завершает вместо него; и тот недостаток был лишь потому, что та вещь не была завершена во всех своих условиях; а когда завершится — несомненно, она добра. И это подтверждается самим действием: что так оно и есть. И общее действие — которое есть круговорот мира — прояснит, что и оно таково в конце всего, во время, когда исполнится обещание (Йешаяу 12:1): «Благодарю Тебя, Господь, ибо Ты гневался на меня»; ибо тогда будут завершены все части действия, и вот действие будет лишь добром поистине. И потому сказано, что вначале Господин, благословен Он, устроил природу, как мы объяснили: каждый вид и вид в ней — согласно существованию видов, каждый сам по себе в градации их существования; и в этом отношении возникли уничтожение и порча — то разрушение, которое находится в каждом виде согласно его существованию. Но вопрос их связи и собирания к общей цели — напротив, является Тиккун (исправлением) в этом отношении, ибо именно этим они выходят из-под власти зла и спасаются от него. И это то, что мы уже упомянули: всё, что сотворил Святой, благословен Он, в Своем мире — не сотворил иначе как ради Своей славы. А «слава» — чтобы Он, да будет благословенно имя Его, радовался всем Своим делам, и чтобы у Него было место, כביכול (кевиахоль — как бы), наслаждать все Свои дела Своим благом. И управление во всех делах — лишь чтобы привести всё к полному Тиккун (исправлению), чтобы больше вовсе не было существования зла. Но этот плод не выходит иначе как при собрании всех действий вместе. Получается, что в видах природы со стороны их самих, не со стороны их связи, возникает уничтожение, и всякое унижение и порча; но в их связи укореняется их Тиккун (исправление) и их спасение от зол.
Contents