Da'at Tevunot
134 · Da'at Tevunot
Display Settings
Font Size
Text Width
Line Spacing
Columns
Bookmarks
No bookmarks yet. Click the bookmark button to save your position.
אמר השכל – נשלים סדר עריכת משפטי הנהגתו ית', ונאמר, כי הנה אחר שכבר קבע הרצון העליון גבולו של הרע, וחקק עניניו מה שיהיו ולא יוסיפו, שב וקבע הנהגה ישרה כמו שהעולם צריך אחר היות מציאות הלע זה בבריאתו. ואמנם כלל מה שרצה הרצון העליון במציאות הרע הזה, הוא שיתקיים זמן מה כאשר הגביל לו, ושאחר כך יתבטל; ומתחילתו של עולם כבר הוא מנהל אותו לקראת סופו הטוב - שיהיה הרע מתבטל ממנו. והרי זו הנהגה אחת שכבר הזכרנוה למעלה בענין גילוי יחודו ית'. ואמנם לכל הזמן שהוא ית' רוצה בקיומו צריכה הנהגה אחרת, כי הרי אין המצאו לבטלה, אלא לצורך עבודת האדם. ועל כן צריך כאן הנהגה הראויה למעשה העבודה הזאת בכל תנאיה:
Akıl şöyle dedi: O’nun, adı yüce olsun, yönetiminin hükümlerinin düzenini tamamlayalım ve şöyle diyelim: Üst İrade kötülüğün sınırını belirledikten, onun ne olacağını ve daha fazlası olmayacağını yasa olarak koyduktan sonra, dünyada bu kötülüğün varlığı bulunduğu için dünyanın ihtiyaç duyduğu gibi doğru bir yönetim kurdu. Üst İrade’nin bu kötülüğün varlığında genel olarak istediği şey, onu kendisi için belirlediği süre kadar varlıkta tutmak, sonra da yok etmektir. Dünyanın başlangıcından itibaren onu iyi sonuna doğru yönetmektedir: kötülük ondan yok edilecektir. Bu, O’nun, adı yüce olsun, Birliğinin açığa çıkması konusunda yukarıda zikrettiğimiz bir yönetimdir. Fakat O’nun, adı yüce olsun, kötülüğün varlığını istediği bütün süre boyunca başka bir yönetim gerekir; çünkü onun varlığı boşuna değildir, insanın çalışması içindir. Bu yüzden burada bu çalışmanın bütün şartlarına uygun bir yönetim gerekir.
Сказал Сехель — завершим порядок устройства законов Его управления, да будет Он благословен, и скажем: ведь после того, как высшая воля уже установила границу зла и вырезала (חקק) его дела — какими они будут и не прибавят, — Он снова установил прямое управление, как миру нужно после того, как это существование зла есть в его творении. И, однако, общее того, что высшая воля захотела в существовании этого зла, — чтобы оно существовало некоторое время, как Он ограничил ему, а затем было отменено; и с начала мира Он уже ведёт его к его доброму концу — чтобы зло было отменено из него. И это — одно управление, которое мы уже упоминали выше в вопросе раскрытия Его единства, да будет Он благословен. Однако на всё время, которое Он, да будет Он благословен, хочет его существования, нужно другое управление, ибо его существование — не напрасно, а для нужды служения человека. Поэтому здесь нужно управление, соответствующее действию этой работы во всех её условиях:
והנה תדעי ודאי שאין המעשים הטובים תועלת לו ית' כלל, ולא המעשים הרעים חסרון, וכבר נאמר (איוב לה, ו ז), "אם חטאת מה תפעל בו וגו' אם צדקת מה תתן לו" וגו'. אלא שהוא ית' המציא מין הנהגה אחת במשפטים ודרכים מיוחדים, שידע היותם הגונים לתכלית הזה, שמצדם יהיה מציאות זכות וחובה לאדם, שעל פי הדרכים האלה יוכל להקרא תועלת מה שיקיימו בני האדם את המצוות, וחסרון - שיעברו עליהם; לא תועלת וחסרון לעצמו ית', אלא למה שהוא רוצה לפעול בנו. והוא ענין, "כשישראל עושים רצונו של מקום מוסיפים כח בגבורה של מעלה" וכו', שפירשו רז"ל (ילק"ש האזינו סוף סי' תתקמה). ואף גם זאת, לא לפי שאינו יכול לפעול אלא על פי מעשי התחתונים, חלילה, אלא לפי שאינו רוצה לפעול. ועל כן יקראו המעשים הטובים, כבודו ית', והמעשים הרעים ההפך ח"ו. ונמצא שזה הוא מה שחידש בתחילה האדון ב"ה בהנהגה הזאת שלצורך העבודה, היינו מציאות התועלת שיוכלו להביא המעשים הטובים, והחסרון שיוכלו להביא המעשים הרעים, כי כל זה הוא מחודש, ותלוי רק ברצונו ית', וכמו שביארנו. וזה נקרא הנהגת הטוב והרע, כי כלל הטוב הוא כל הסדרים המתוקנים, וכל התועלת שיוצא מן המעשים הטובים; והרע הפך זה - כל החסרון היוצא מן העבירות:
Kesinlikle bil ki iyi fiiller O’na, adı yüce olsun, hiçbir yarar sağlamaz; kötü fiiller de O’nda hiçbir eksiklik meydana getirmez. Nitekim “Günah işlersen O’na ne yaparsın?... Doğru olursan O’na ne verirsin?” denmiştir. Fakat O, adı yüce olsun, özel hükümler ve yollar içinde bir yönetim türü var etti; bunların bu amaç için uygun olduğunu bildi. Bu yollar açısından insan için hak ediş ve borç doğar. Bu yollara göre insanların mitsvaları yerine getirmesine “yarar”, onları çiğnemesine ise “eksiklik” denebilir; fakat bu yarar ve eksiklik O’nun kendisine değil, O’nun bizde yapmak istediği şeye göredir. “İsrael Makom’un iradesini yaptığında yukarıdaki güce güç katarlar” vb. öğretinin anlamı budur; hahamlarımız z”l bunu açıklamıştır. Bu da, O’nun ancak aşağıdakilerin fiillerine göre işleyebildiği için değildir, Tanrı korusun; yalnızca O böyle işlemek istemediği içindir. Bu yüzden iyi fiillere O’nun, adı yüce olsun, onuru denir; kötü fiiller ise bunun tersidir, Tanrı korusun. Buna göre bu çalışma için gereken bu yönetimde Efendi, kutsanmış O, başlangıçta şunu yeniledi: iyi fiillerin getirebileceği yarar ve kötü fiillerin getirebileceği eksiklik varlığı. Çünkü bütün bunlar yenilenmiştir ve yalnızca O’nun, adı yüce olsun, iradesine bağlıdır; açıkladığımız gibi. Buna iyi ve kötü yönetimi denir. Çünkü iyinin genel anlamı, düzeltilmiş bütün düzenler ve iyi fiillerden çıkan bütün yarardır. Kötü ise bunun tersidir: günahlardan çıkan bütün eksiklik.
И вот ты, несомненно, узнаешь, что добрые дела не приносят Ему, да будет Он благословен, никакой пользы, и злые дела — никакого ущерба; и уже сказано (Ийов 35:6–7): «Если согрешишь — что ты сделаешь Ему… если оправдаешься — что ты дашь Ему…». Но Он, да будет Он благословен, установил один вид управления с особыми законами и особыми путями, о которых Он знал, что они уместны для этой цели, — так что с их стороны будет существование заслуги и вины для человека; по этим путям может называться «пользой» то, что בני האדם — люди — выполняют заповеди, и «ущербом» — что они нарушают их; не пользой и ущербом для Него Самого, да будет Он благословен, а для того, что Он хочет произвести в нас. И это смысл: «когда Израиль делают волю Места, прибавляют силу в мощи наверху» и т. п., как разъяснили мудрецы, да будет благословенна их память (Йалкут Шимони, hа‑Азину, конец סימן תתקמה). И даже это — не потому что Он не способен действовать иначе как по делам нижних, хас ве‑шалом, а потому что Он не хочет действовать иначе. Поэтому добрые дела будут называться Его славой, да будет Он благословен, а злые дела — противоположным, хас ве‑шалом. И выходит, что это и есть то, что Владыка, благословен Он, обновил вначале в этом управлении, нужном для служения: существование «пользы», которую могут принести добрые дела, и «ущерба», который могут принести злые дела; ибо всё это — обновлённое и зависит только от Его воли, да будет Он благословен, как мы объяснили. И это называется управлением добра и зла, потому что общее добро — это все исправленные порядки и вся польза, выходящая из добрых дел; а зло — противоположность этому: весь ущерб, выходящий из преступлений (עבירות):
אחר כך קבע עניני שכר ועונש, ומדרגות האדם בהתאם למעשיו, ודרכי התיקון ע"י תשובה ויסוריםB:
Sonra ödül ve ceza konularını, insanın fiillerine göre derecelerini ve teşuva ile yisurim yoluyla tikun yollarını belirledi.
После этого Он установил дела награды и наказания, и ступени человека согласно его делам, и пути исправления через Тшуву и страдания:
ואחרי זה צריך לסדר עניני השכר ועונש, דהיינו, מה הטוב שינתן לעושי המצוה, והעונש לעוברים עליה וזה השכר ועונש צריך שיהיה משני מינים, דהיינו, משכר ועונש של זה העולם, ומהגמול האמיתי של העולם הבא. וצריך לחדש סידורי מצב בני האדם, מצב הטובים ומצב הרעים, בקרבתם וריחוקם אליו ית' בהדרגה מדוקדקת לפי ענין מעשיהם; ותיקון המקולקלים, שהוא כלל התשובה, או קבלת היסורין בעולם הזה או בעולם הבא. נמצאת כל זאת הנהגה המצטרכת לכל זמן המצא הרע. וכבר את רואה כמה חכמה עמוקה יצטרך להעמיד כל הדברים האלה על בורים:
Bundan sonra ödül ve ceza konularının düzenlenmesi gerekir; yani mitsvayı yapanlara verilecek iyilik ve onu çiğneyenlere verilecek ceza. Bu ödül ve ceza iki türden olmalıdır: bu dünyanın ödül ve cezası ile Gelecek Dünya’nın gerçek karşılığı. Ayrıca insanların hallerinin, iyilerin hali ile kötülerin halinin, O’na, adı yüce olsun, yakınlık ve uzaklık bakımından, fiillerinin durumuna göre ince bir derecelenmeyle yenilenmesi gerekir. Bozulmuş olanların tikun’u da buna dahildir: genel olarak teşuva, ya da bu dünyada veya Gelecek Dünya’da yisurim’i kabul etmek. Bütün bunlar, kötülüğün var olduğu bütün süre için gerekli yönetimi oluşturur. Görüyorsun ki bütün bu şeyleri kendi doğruluğu içinde yerli yerine koymak için ne kadar derin bir hikmet gerekir.
И после этого нужно устроить дела награды и наказания, то есть: какое добро будет дано исполняющим заповедь, и какое наказание — нарушающим её. И эта награда и наказание должны быть двух видов: то есть из награды и наказания этого мира и из истинного воздаяния мира грядущего. И нужно обновить порядки состояния בני האדם — людей: состояние добрых и состояние злых — в их приближении и удалении к Нему, да будет Он благословен, в точной градации согласно сути их дел; и исправление испорченных, что есть общее Тшувы, или принятие страданий в этом мире или в мире грядущем. Выходит, всё это — управление, необходимое на всё время существования зла. И ты уже видишь, какая глубокая мудрость потребуется, чтобы поставить все эти вещи на ясные основания:
וכל זה מלבד ההנהגה העמוקה המסבבת כלל המציאות כולו אל התיקון השלם, המגלגלת הדברים לשיבטל הרע ביטול גמור מן הבריאה, ומה שמצטרך לו מן ההנהגה. וזאת היא הנהגה מיוסדת על התעלם השלמות העליון, ועל שובו להגלות. ושיעור הנהגה הזאת הם שיעורי הסיבוב של הגלגל הזה, פירוש, הילוך כל הענין הסובב והולך מהתעלם השלמות העליון ועד הגלותו, וכמו שביארנו במקומו בס"ד. הנה אלה שתי הנהגות שצריכים אנו לבאר באר היטב, אם לא פרטיהם, כי אין להם תכלית, אך כלליהם לפחות, עד מקום שידינו מגעת:
Bütün bunların dışında, bütün varlığı tam tikun’a doğru döndüren derin yönetim vardır. Bu yönetim, kötülüğün yaratılıştan bütünüyle yok edilmesini sağlayacak şekilde işleri döndürür ve bunun için gerekli yönetimi içerir. Bu yönetim, üst tamlığın gizlenmesi ve sonra yeniden açığa çıkması üzerine kuruludur. Bu yönetimin ölçüleri, bu çarkın dönüş ölçüleridir; yani üst tamlığın gizlenmesinden açığa çıkmasına kadar bütün işin dönüp ilerleyişidir. Bunu kendi yerinde, göklerin yardımıyla, açıklamıştık. İşte bunlar çok iyi açıklamamız gereken iki yönetimdir; ayrıntılarını değil, çünkü onların sonu yoktur, fakat en azından genel ilkelerini, elimizin ulaştığı yere kadar.
И всё это — помимо глубокого управления, обращающего всё существование в целом к совершенному исправлению, перекатывающего дела так, чтобы зло было отменено полной отменой из творения, и того, что требуется для этого из управления. И это — управление, основанное на сокрытии высшего совершенства и на его возвращении, чтобы раскрыться. И мера этого управления — меры оборота этого круга, то есть ход всего дела, которое обращается и идёт от сокрытия высшего совершенства до его раскрытия, как мы объяснили на своём месте, с Божьей помощью. Вот эти два управления, которые нам нужно разъяснить хорошо, если не их частности — ибо им нет конца, — то по крайней мере их общие принципы, до той точки, куда достигает наша рука: