Kedushat Levi / Genesis

ספר בראשית

4 · Берешит

Display Settings

Font Size
Text Width
Line Spacing
Columns

Bookmarks

ונבאר עוד למה נתן אברהם למלאכים בשר ולא דגים. משום דרצה לזרז להם במצות ובבשר יש הרבה מצות שחיטה ומליחה וניקור אבל בדגים אין שום מצוה. אבל לעתיד לבוא יהיה העיקר הסעודה דגים ולכך סעודת לעתיד לבא נקראת סעודת לויתן. ואמרנו פירוש על מה שאמרו חכמינו ז"ל (בבא מציעא פו:) שאברהם אבינו עליו השלום האכיל למלאכים שלשה לשונות בחרדל. ונבאר על דרך שאמרו בגמרא במסכת ערובין פרק כיצד מעברין, ר' אשיאן כי הוי משתעי בלשון חכמה הוי אמר קריבו לי שור משפט בטור מסכן, ופירש רש"י טור מסכן היינו חרדל הר דל עיין שם. והנה שבא ללמד זכות על ישראל שיצא לאור משפטם ושלא יראה עמל בישראל חס וחלילה לזה אמר טור מסכן, היינו הר דל דאמרו חכמינו ז"ל (סוכה נב.) יצר הרע נדמה להם כהר והיצר טוב נקרא מסכן וחכמת המסכן בזויה (קהלת ט, טז) וכיון שגדול כח היצר הרע ונדמה כהר והיצר טוב הוא מסכן אין להאשימם על אשר לא זכרו את האיש המסכן ולולי זאת היו מסגלים מעשים טובים הרבה. וזה הרמז שהאכיל אברהם אבינו עליו השלום להמלאכים שלשה לשונות בחרדל, היינו הר דל שהוזכר להם זה שהיצר הרע נדמה כהר והיצר טוב כמסכן ולזאת לא יקטרגו חס ושלום על ישראל שלולי זאת שגדול כח היצר הרע שנדמה כהר והיצר טוב כמסכן היו עובדים את השם יתברך כראוי וכנכון:
While on the subject of the meal Avraham prepared for these ‎heavenly guests, we need to understand why he served them ‎meat instead of fish. The motivation may have been to afford his ‎guests to perform many commandments in short order; in the ‎terrestrial regions, nowadays, before being able to consume a ‎meat meal many more commandments must be fulfilled than ‎before preparing a fish meal. This is in contrast with the world to ‎come, where, according to our tradition, G’d will present the ‎righteous with a meal consisting of the Leviathan. There are ‎many more commandments associated with the preparation of a ‎meaty meal than with the preparation of a “fish meal,” i.e. ‎Leviathan. (Baba Metzia 86) According to the Talmud, Avraham ‎slaughtered three calves in order to be able to offer each of his ‎guests a tongue and mustard (as seasoning), considered the ‎choicest meat of the animal.‎The Talmud Eyruvin 53 relates that when Rabbi Yossi ‎bar Avion wished to say something that only people familiar with ‎him would understand, he would say: ”‎עשו לי שור במשפט בטור ‏מסכן‎;“ he deliberately used some Hebrew words, ‎שור‎, ‎במשפט‎, ‎which have a different meaning in Aramaic. Similarly, the word ‎חרדל‎ used by our sages for the seasoning Avraham provided for ‎his guests is really a translation of the words ‎הר דל‎, “a low hill.” In ‎short, the Rabbi making excuses for the errors committed by the ‎Jewish people, referred to the evil urge as an almost ‎insurmountable obstacle, a tall mountain, whereas the urge to do ‎good given to every human being, appeared like a low hill, so that ‎it is not surprising that many Jews many times found it difficult ‎to climb over the tall mountain in order to avoid sinning. When ‎the sages spoke of the “seasoning” Avraham served his guests, ‎this is merely a euphemism for saying that he tried to provide his ‎guests with merits by the type of food served that would make it ‎relatively easy to overcome the temptations offered by the evil ‎urge. When the angels would reflect on this, they in turn, in the ‎future, would tone down their accusations against sinful Jews, ‎having realized through their visit on earth how difficult it is to ‎fight these temptations.
Объясним ещё, почему Авраам подал ангелам мясо, а не рыбу. Потому что он хотел побудить их к исполнению заповедей, а с мясом связано множество заповедей — шхита (ритуальный убой), посолка, удаление запрещённых жил (никур), тогда как с рыбой не связано никакой заповеди. Однако в будущем основой трапезы будет рыба, и потому трапеза грядущего мира называется «трапезой Левиатана».

Объясним также высказывание наших мудрецов (Бава Мециа 86б) о том, что Авраам подал ангелам три языка в горчице. Разъяснение основано на том, что сказано в Гемаре, трактат Эрувин, глава «Как расширяют»: рабби Ашиан, когда говорил мудрёным языком, говорил: «Подайте мне бычка суда на горе бедняка». Раши объясняет: «гора бедняка» (тур мискен) — это горчица, «гора скудная» — см. там. Суть в том, что Авраам хотел научить защите Израиля — чтобы их приговор вышел к свету оправдания и чтобы не было видно «тягот в Израиле», не дай Бог. Поэтому он указал на «гору бедняка»: мудрецы сказали (Сука 52а): «Дурное побуждение представляется им горой, а доброе побуждение называется бедняком — "и мудрость бедняка презренна"» (Коелет 9:16). Раз сила дурного побуждения столь велика и оно представляется горой, а доброе побуждение — бедняк, то нельзя обвинять Израиль за то, что «не вспомнили о том бедняке», ведь без этого они совершали бы множество добрых дел. Вот намёк: Авраам подал ангелам три языка в горчице — то есть в «горе скудной» — напомнив им, что дурное побуждение представляется горой, а доброе побуждение — бедняком, и потому да не будут обвинять, не дай Бог, Израиль, ибо без этого — без того, что дурное побуждение столь сильно и подобно горе, а доброе побуждение подобно бедняку — они служили бы Всевышнему как подобает и как должно.