Likutei Moharan / Torah 11

תורה 11

1 · Тора 11

Display Settings

Font Size
Text Width
Line Spacing
Columns

Bookmarks

אֲנִי יְיָ הוּא שְׁמִי, וּכְבוֹדִי לְאַחֵר לֹא אֶתֵּן, וּתְהִלָּתִי לַפְּסִילִים: (ישעיהו מ״ב:ח׳)
“Ani YHVH (I am God), that is My Name. My glory I shall not give to another, nor My praise to idols.” (Isaiah 42:8)
«Ani YHVH (Я — Господь), это Имя Моё. Славы Моей не дам другому, и хвалы Моей — идолам» (Исайя 42:8).
א כִּי יֵשׁ יִחוּדָא עִלָּאָה וְיִחוּדָא תַּתָּאָה, הַיְנוּ: "שְׁמַע יִשְׂרָאֵל", וּ"בָרוּךְ שֵׁם כְּבוֹד מַלְכוּתוֹ לְעוֹלָם וָעֶד" (זוהר בראשית דף יח:), וְכָל אֶחָד מִיִּשְׂרָאֵל צָרִיךְ שֶׁיִּהְיֶה נַעֲשֶׂה זֹאת עַל־יָדוֹ, עַל־יְדֵי־זֶה יָכוֹל לָבוֹא לִתְבוּנוֹת הַתּוֹרָה לְעָמְקָהּ;
There is an upper unification and a lower unification: Shema Yisrael and Barukh shem kvod malkhuto l’olam va’ed (Blessed be the name of His glorious Kingdom forever more) (Zohar I, 18b). Each and every Jew should make certain to bring about [these unifications]. By doing so, one can come to deep Torah understanding.
Есть верхнее единение и нижнее единение: «Шма Исраэль» и «Барух шем квод малхуто ле-олам ва-эд (Благословенно имя славного Царства Его во веки веков)» (Зоар I, 18b). Каждый и каждый еврей должен позаботиться о том, чтобы привести к осуществлению [эти единения]. И благодаря этому можно прийти к глубокому пониманию Torah.
כִּי מִי שֶׁהוּא בְּמַדְרֵגָה פְּחוּתָה, הוּא עֲדַיִן רָחוֹק מִתְּבוּנוֹת הַתּוֹרָה, רַק עַל־יְדֵי אֶמְצָעוּת הַדִּבּוּר יָכוֹל לָבוֹא לִתְבוּנוֹת הַתּוֹרָה לְעָמְקָהּ, הַיְנוּ עַל־יְדֵי שֶׁהוּא מְדַבֵּר בְּהַתּוֹרָה בְּדִבּוּרִים, כְּמוֹ שֶׁכָּתוּב (משלי ד׳:כ״ב): כִּי חַיִּים הֵם לְמוֹצָאֵיהֶם – לְמוֹצִיאֵיהֶם בַּפֶּה (כשארז"ל עירובין נד.),
When a person is on a low spiritual level, he is still very far from Torah understanding. Only through speech will he be able to come to deep Torah understanding—i.e., by verbalizing the words of Torah. As it is written (Proverbs 4:22), “For they are life l’motzA’eihem (to those who find them)”—[and our Sages taught: Read this] l’motzI’eihem (to those who express them) verbally (Eruvin 54a).
Когда человек находится на низкой духовной ступени, он ещё очень далёк от понимания Torah. Лишь посредством речи он сможет прийти к глубокому пониманию Torah — то есть произнося вслух слова Torah. Как сказано (Мишлей 4:22): «Ибо они — жизнь для l’мотцA’эйhем (для тех, кто находит их)» — [а наши Мудрецы учили: читай это] l’мотцI’эйhем (для тех, кто изрекает их) устами (Эрувин 54a).
מֵאִיר לוֹ הַדִּבּוּר בְּכָל הַמְּקוֹמוֹת שֶׁצָּרִיךְ לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבָה, כְּמוֹ שֶׁאָמְרוּ רַבּוֹתֵינוּ זִכְרוֹנָם לִבְרָכָה (ברכות כב.): פְּתַח פִּיךָ וְיָאִירוּ דְּבָרֶיךָ. וּבְכָל פַּעַם וּפַעַם, עַל־יְדֵי כָּל תְּשׁוּבָה וּתְשׁוּבָה, הוּא הוֹלֵךְ מִמַּדְרֵגָה לְמַדְרֵגָה, עַד שֶׁיּוֹצֵא מִמַּדְרֵגָה פְּחוּתָה וּבָא לִתְבוּנוֹת הַתּוֹרָה לְעָמְקָהּ.
Speech enlightens a person regarding all the areas in which he needs to repent. As our Sages taught: Open your mouth and your speech will enlighten (Berakhot 22a). And each and every time, because of each and every repentance, he moves from level to level until he emerges from his low spiritual level and comes to deep Torah understanding.
Речь просвещает человека во всех областях, в которых ему нужно раскаяться. Как учили наши Мудрецы: «Открой уста — и речь твоя просветит» (Брахот 22a). И каждый раз, благодаря каждому раскаянию, он переходит со ступени на ступень, пока не выйдет из своей низкой духовной ступени и не придёт к глубокому пониманию Torah.
וְזֶה שֶׁשָּׁאֲלוּ יוֹחָנִי וּמַמְרֵא לְמשֶׁה (מנחות פה.): תֶּבֶן אַתָּה מַכְנִיס לַעֲפָרַיִם, וְהֵשִׁיב לָהֶם: אָמְרֵי אֱנָשֵׁי, לְמָתָא יַרְקָא, יַרְקָא שְׁקֻל. תֶּבֶן זֶה בְּחִינַת תְּבוּנָה, כְּמוֹ שֶׁכָּתוּב (משלי ב): תְּבוּנָה תִנְצְרֶךָּ, שֶׁהֵם הֵבִינוּ שֶׁמֹּשֶׁה רוֹצֶה לְהַכְנִיס תְּבוּנוֹת הַתּוֹרָה בְּיִשְׂרָאֵל, וְעַל כֵּן שָׁאֲלוּ, כִּי בִּזְמַן שֶׁאֵין יִשְׂרָאֵל עוֹשִׂין רְצוֹנוֹ שֶׁל מָקוֹם הֵם מְשׁוּלִים לְעָפָר, וְאֵיךְ יוּכַל לַהֲבִיאָם לְמַדְרֵגָה גְּבוֹהָה, לִתְבוּנוֹת הַתּוֹרָה.
This is what Yochni and Mamrei asked Moshe: “You’re bringing teven (straw) into Apharayim?” To which he answered, “People say, ‘To the vegetable market, take vegetables [to sell]’” (Menachot 85a). TeVeN corresponds to TeVuNah (understanding) , as is written (Proverbs 2:11), “understanding will preserve you.” [Yochni and Mamrei] understood that Moshe wanted to bring Torah understanding into the Jewish people. This is why they asked, because when the Jews do not carry out God’s will, they are likened to aphar (dust). How could he bring them to a high level, to Torah understanding?
Это то, о чём Йохни и Мамрей спросили Моше: «Ты приносишь teven (солому) в Афараим?» А он ответил: «Люди говорят: “На овощной рынок — овощи [нести для продажи]”» (Менахот 85a). TeVeN соответствует TeVuNah (пониманию) , как сказано (Мишлей 2:11): «понимание сохранит тебя». [Йохни и Мамрей] поняли, что Моше хотел принести понимание Torah в еврейский народ. Потому они и спросили, ведь когда евреи не исполняют волю Б-га, их уподобляют aphar (праху). Как мог он вознести их на высокий уровень — к пониманию Torah?
וְזֶה: תֶּבֶן – לְשׁוֹן תְּבוּנוֹת הַתּוֹרָה, אַתָּה מַכְנִיס לַעֲפָרַיִם – זֶה בְּחִינַת עָפָר, הַיְנוּ מַדְרֵגָה פְּחוּתָה. הֵשִׁיב לָהֶם: אָמְרֵי אֱנָשֵׁי – הַיְנוּ עַל־יְדֵי הָאֲמִירוֹת, עַל־יְדֵי הַדִּבּוּר שֶׁל אִישׁ הַיִּשְׂרְאֵלִי, הוּא מֵאִיר לוֹ לְכָל הַמְּקוֹמוֹת שֶׁצָּרִיךְ לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבָה. וְזֶהוּ: לְמָתָא יַרְקָא – לַמְּקוֹמוֹת שֶׁצָּרִיךְ לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבָה. יַרְקָא – הוּא בְּחִינַת תְּשׁוּבָה, כְּמוֹ שֶׁאָמְרוּ בַּמִּדְרָשׁ (ב"ר פרשה מג): וַיָּרֶק אֶת חֲנִיכָו – אוֹרִיקָן בְּפָרָשַׁת שׁוֹפְטִים, הַיְנוּ שֶׁזֵּרְזָם לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבָה, כִּי פָּרָשַׁת שׁוֹפְטִים נֶאֱמַר עַל תְּשׁוּבָה: מִי הָאִישׁ הַיָּרֵא וְרַךְ הַלֵּבָב – הַיָּרֵא מֵעֲבֵרוֹת שֶׁבְּיָדוֹ (כשארז"ל סוטה מג).
Thus: “Teven” connotes tevunot of Torah. “You’re bringing into Apharayim?” alludes to aphar, i.e., a low spiritual level. He answered them, “People say”—in other words, through speaking; the speech of a Jewish person directs him to all the areas in which he needs to repent. This is, “To a place of yarka (vegetables)”—the areas in which he should repent. YaRKa corresponds to repentance, as the Midrash comments: “vaYaReK (he called out) his trained servants” (Genesis 14:14) —[Avraham] enlightened them by reciting the Chapter of Shoftim (Bereishit Rabbah 43:2). In other words, he encouraged them to repent. For the Chapter of Shoftim deals with repentance, [as our Sages taught:] “Is there any among you who is afraid or faint-hearted” (Deuteronomy 20:8) —he fears because of the sins he committed (Sotah 43a).
Итак: «Teven» намекает на tevunot Torah. «Ты приносишь в Афараим?» — намёк на aphar, то есть низкую духовную ступень. Он ответил им: «Люди говорят» — то есть посредством говорения; речь еврея направляет его ко всем областям, в которых ему нужно раскаяться. Это и есть: «В место yarka (овощей)» — области, в которых ему следует раскаяться. YaRKa соответствует раскаянию, как Мидраш поясняет: «vaYaReK (созвал) своих обученных слуг» (Берешит 14:14) — [Авраам] просветил их, произнеся главу Шофтим (Берешит Рабба 43:2). Иными словами, он побудил их к раскаянию. Ведь глава Шофтим говорит о раскаянии, [как учили наши Мудрецы:] «Есть ли среди вас кто боязлив и робок сердцем» (Второзаконие 20:8) — он боится из-за грехов, которые совершил (Сота 43a).
וְזֶהוּ: אָמְרֵי אֱנָשֵׁי: לְמָתָא יַרְקָא – הַיְנוּ עַל־יְדֵי הָאֲמִירוֹת וְהַדִּבּוּר שֶׁל אִישׁ הַיִּשְׂרְאֵלִי, לְמָתָא יַרְקָא, לַמְּקוֹמוֹת שֶׁצָּרִיךְ לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבָה, יָאִיר לוֹ הַדִּבּוּר, שֶׁיּוּכַל לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבָה. וְזֶה: יַרְקָא שְׁקֻל – בְּחִינַת תְּשׁוּבַת הַמִּשְׁקָל, שֶׁהַדִּבּוּר יָאִיר לוֹ שֶׁיּוּכַל לַעֲשׂוֹת תְּשׁוּבַת הַמִּשְׁקָל מַמָּשׁ:
This is the meaning of “People say, ‘To the vegetable market’”—i.e., through the reciting and speaking of a Jewish person; “to the vegetable market”—[he is directed] to the areas in which he needs to repent. Speech directs him so that he can repent. And this is “yarka Sh’KuL (take vegetables),” corresponding to teshuvat hamiShKaL (fitting repentance). Speech will enlighten him so that he will be able to repent precisely commensurate with his sins.
Это и есть смысл слов: «Люди говорят: “На овощной рынок”» — то есть посредством произнесения и говорения еврея; «на овощной рынок» — [его направляют] к областям, в которых ему нужно раскаяться. Речь направляет его, чтобы он мог раскаяться. И это: «yarka Sh’KuL (возьми овощи)», соответствующее teshuvat hamiShKaL (соразмерному раскаянию). Речь просветит его, чтобы он смог раскаяться точно соразмерно своим грехам.