Kedushat Levi / Exodus

ספר שמות

3 · Шмот

Display Settings

Font Size
Text Width
Line Spacing
Columns

Bookmarks

ואמרתם זבח פסח הוא לה' (שמות יב, כז). והנה יש להבין שאנו קורין את יום טוב המכונה בתורה בשם חג המצות אנו קורין אותו פסח, והיכן רמז זה בתורה לקרוא יום טוב זה בשם פסח, והלא בכל התורה נקרא יום טוב זה בשם חג המצות. והנה כתיב (שיר השירים ו, ג) אני לדודי ודודי לי, היינו שאנו מספרים שבחו של הקדוש ברוך הוא והקדוש ברוך הוא מספר שבח של ישראל. וכן הוא שאנו מניחין תפילין וכתיב בהן שבח של הקדוש ברוך הוא והקדוש ברוך הוא מניח תפילין שכתוב בהן שבח ישראל. ובזה יובן מה שכתוב בתנא דבי אליהו דמצוה לספר שבחן של ישראל ויש להשם יתברך נחת רוח מזה שמספר בשבחן של ישראל. ונראה הטעם, משום דאסור להסיח דעת מתפילין ומצוה על כל אדם לעסוק תמיד בתפילין, דהיינו או לספר השבח של ישראל דהיינו תפילין דמארי עלמא שכתוב בהן שבח של ישראל כדאמרינן בגמרא (ברכות ו.) תפילין דמארי עלמא מה כתיב בהו מי כעמך ישראל כו'. או לספר בשבח של הקדוש ברוך הוא דהוא תפילין של ישראל שכתוב בהם שבח השם יתברך, דהיינו שמע, קדש, והיה כי יביאך. ונמצא תמיד אנו מספרים שבח השם יתברך והשם יתברך מספר שבח ישראל. והנה חג המצות נקרא על שבח ישראל. ועיין ברש"י על פסוק ויאפו את הבצק עוגות מצות גו' וגם צדה גו'. ועיין ברש"י מגיד שבחן של ישראל כו', שמפורש בקבלה זכרתי לך כו', עיין שם. ונמצא נקרא חג המצות על שם שבח ישראל שאפו את הבצק עוגות מצות. ולזה בתורה נקרא יום טוב זה בשם חג המצות כביכו"ל השם יתברך מספר שבח של ישראל. ואנו קורין היום טוב בשם פסח על שם שבח השם יתברך ואמרתם זבח פסח הוא לה' אשר פסחכו', שהוא שבח השם יתברך על דרך הפסוק אני לדודי ודודי לי:
Exodus 12,27. “you will say (answer) ‘it is ‎a Passover offering for the Lord, etc.’” We ‎need to examine why when the Torah has called this ‎festival ‎חג המצות‎, “the festival of unleavened breads,” we, ‎the people, are in the habit of calling it first and ‎foremost ‎חג הפסח‎, a name that does not occur in the ‎Torah at all.In Song of Songs 6,3 we read: ‎אני לדודי ודודי לי‎, “I alone ‎am my Beloved’s and my Beloved is mine.” In this verse ‎Solomon describes the relationship between the Jewish ‎people and its G’d and vice versa in the most flattering ‎terms. This is demonstrated by the Jewish people in ‎practice every time they put on phylacteries in which ‎the praises of the Almighty are spelled out on ‎parchment. In the Talmud B’rachot 6, we are ‎told that G’d Himself also puts on phylacteries and that ‎the verses contained in His phylacteries contain the ‎praises of His people, the Jewish people. When we keep ‎this in mind we can understand a statement recorded ‎in Tanna de bey Eliyahu that it is a positive ‎commandment to recite the praises of the Jewish ‎people. In other words, G’d enjoys hearing the praises ‎and virtues of His people being mentioned and ‎appreciated.‎The Talmud Menachot 36 advises that ‎while wearing the phylacteries one should touch them ‎intermittently. This is in line with the prohibition to ‎turn one’s attention to other matters while wearing the ‎phylacteries. [This explains why nowadays we ‎do not wear the phylacteries except during prayer as it ‎is too easy to violate the commandments surrounding ‎the manner in which we are to conduct ourselves if we ‎were to wear them all day long. Ed.] When the ‎Talmud forbids turning one’s attention away from the ‎phylacteries on one’s head or one’s arm, this is not to ‎be understood literally, but it means that while wearing ‎phylacteries one must either concentrate on the ‎praises of the Lord or the praises of Israel. The praises ‎of the Lord are spelled out in the Torah sections ‎inscribed on parchment inside our phylacteries. The ‎author quotes Rashi on 12,39 where the Torah ‎reports that the unleavened breads of the Israelites ‎actually were baked by the sun while the dough was ‎slung over the women’s shoulders. The people’s faith ‎in the Lord at that time was demonstrated by their not ‎insisting that they wait in Egypt while their dough ‎would bake into bread so that they would have ‎something to eat while on the way. The term ‎חג המצות‎, ‎originated at that time. This is one example of how G’d ‎publicises the virtues of the Jewish people. On the ‎other hand, by calling this festival ‎חג הפסח‎, we, in turn, ‎tell the praises of the Lord Who, at that time, had ‎deliberately passed over the houses of the Jewish ‎people when He killed all the firstborn in Egypt. This ‎mutually complimentary relationship between G’d and ‎His favourite people is what Solomon referred to in ‎Song of Songs 6,3.‎Another [rather revolutionary facet ‎Ed.] method of understanding the above ‎verse is that the word ‎פסח‎ may be understood ‎phonetically, i.e. ‎פה סח‎, “when the mouth speaks,” i.e. ‎explains the nature of the Passover to your children in ‎the future, then the ‎הוא‎, the hidden aspects of G’d, ‎‎[impersonal “he,” instead of “thou,” ‎Ed.]Hashem.‎‎
«И скажите: жертва Песах это Г-споду» (Шемот 12:27).

Следует понять: мы называем праздник, именуемый в Торе «Хаг ха-Мацот» (Праздник опресноков), словом «Песах», — но где в Торе есть указание называть этот праздник именем «Песах»? Ведь во всей Торе он именуется «Хаг ха-Мацот».

Написано (Шир ха-Ширим 6:3): «Я — возлюбленному моему, а возлюбленный мой — мне», то есть мы рассказываем о славе Святого, благословен Он, а Святой, благословен Он, рассказывает о славе Израиля. Подобно этому мы возлагаем тфилин, в которых записана слава Святого, благословен Он, а Святой, благословен Он, возлагает тфилин, в которых записана слава Израиля.

Этим объяснится сказанное в Тана де-вей Элиягу: заповедь рассказывать о достоинствах Израиля, и Всевышний получает от этого удовольствие. Причина в том, что запрещено отвлекаться от тфилин, и заповедь каждому человеку постоянно заниматься ими — то есть либо рассказывать о достоинствах Израиля, что соответствует тфилин Владыки мира, в которых записана слава Израиля, как сказано в Талмуде (Брахот 6а): «Тфилин Владыки мира — что в них написано? Кто подобен народу Твоему, Израилю» и далее. Либо рассказывать о славе Святого, благословен Он, что соответствует тфилин Израиля, в которых записана слава Всевышнего, — а именно главы «Шма», «Кадеш» и «Ве-хая ки йевиэха». Получается, мы постоянно рассказываем о славе Всевышнего, а Всевышний рассказывает о славе Израиля.

Название «Хаг ха-Мацот» дано в честь славы Израиля. Как пишет Раши на стих «И испекли тесто лепёшками-мацой» и далее, «также провизии» и далее — это «возвещает о достоинствах Израиля», и сказано в Каббале: «Помню тебе» и далее (см. там). Получается, название «Хаг ха-Мацот» указывает на достоинство Израиля — что они испекли тесто в виде мацы. Потому в Торе праздник называется «Хаг ха-Мацот» — Всевышний, можно сказать, рассказывает о достоинствах Израиля. А мы называем этот праздник «Песах» — в честь славы Всевышнего: «И скажите: жертва Песах это Г-споду, Который миновал» и далее — это восхваление Всевышнего, по смыслу стиха «Я — возлюбленному моему, а возлюбленный мой — мне».