Kedushat Levi / Genesis

ספר בראשית

3 · Берешит

Display Settings

Font Size
Text Width
Line Spacing
Columns

Bookmarks

ברוך אברם לאל עליון קונה שמים וארץ וברוך אל עליון אשר מגן צריך בידך (בראשית יד, כ). הכלל כאשר הקדוש ברוך הוא משלם לאדם כמדתו כן הוא המדה אבל כאשר הקדוש ברוך הוא נותן לאדם טובה אשר אין מדתו כן זה הוא אצלו מתנת חנם מן הקדוש ברוך הוא. והנה אברהם מדתו חסד ואשר הקדוש ברוך הוא עשה עמו חסד כן הוא המדה לשלם לאיש כמעשהו וכאן שעשה הקדוש ברוך הוא נס שלא כמדתו שהרג את שונאיו אשר אין מדתו כן זהו שנתן הקדוש ברוך הוא מתנת חנם לאברהם. והנה כתב האר"י ז"ל מלך עוזר ומושיע ומגן, הוא לשון חנם וכן תרגם אונקלוס חנם מגן. וזהו הרמז אשר מגן צריך, זה היה אצל אברהם מתנת חנם. וזה גם כן הרמז ברוך אברם לאל עליון קונה שמים וארץ, כי מה שאדם יש לו אינו צריך לקנות ומה שאין לו צריך לקנות ואברהם שמדתו היה חסד זה אין צריך לקנות אבל מדת גבורה צריך לקנות וכאן שהיה אברהם צריך למדת גבורה לנצח את המלכים וזהו ברוך אברם כו' קונה שמים וארץ ודו"ק:
‎Genesis 14,19-20 “Blessed be Avram to the Supreme G’d,….and ‎blessed the Supreme G’d Who has delivered your oppressors ‎into your hand.”It is a rule that when G’d deals with a ‎person on the basis of ‎מדה כנגד מדה‎, “measure for measure,” ‎reward or punishment will be in a reciprocal relationship to one ‎another. However, when G’d does not apply this method in ‎dealing with an individual, and He does man a favour-that he has ‎not earned,- he is the recipient of a gift from G’d. Since Avram ‎was a person whose very personality exuded loving kindness, it is ‎clear that G’d reciprocated in equal measure. In this instance, -the ‎victory of a few men under Avram’s command over mighty ‎armies, was something he considered as way in excess of his input ‎thus far. In other words, G’d had given Avram a gift that he had ‎not deserved.The Ari’zal writes that when we recite three ‎times daily the words ‎מלך עוזר ומושיע ומגן‎, “King, Helper, Saviour ‎and Shield,” our sages used this formulation to describe such an ‎undeserved gift from G’d. We also find that Onkelos translates the ‎word ‎חנם‎ in Genesis 29,15 and in Exodus 21,2 as ‎מגן‎. By using this ‎formulation, Malki Tzedek gave Avram a hint that he had ‎received an undeserved gift from G’d. This hint was reinforced by ‎Malki Tzedek referring to G’d as the “Supreme G’d owner of ‎heaven and earth.” What man possesses he does not have to ‎acquire. When he needs something that he does not own, he has ‎to acquire it. Avram did not need to acquire the virtue of loving ‎kindness, as apparently, he personified this virtue since birth; ‎However, the characteristic of ‎גבורה‎, the kind of bravery and ‎heroism needed to wage war successfully, was not a quality he ‎possessed from birth, so that he had to acquire it. Malki Tzedek ‎blesses G’d for having provided Avram with this quality at a time ‎when he was really in need of it. Seeing that G’d “owns” heaven ‎and earth, He is able to bestow this quality on people whenever it ‎suits Him.‎
«Благословен Аврам Богом Всевышним, Владыкой неба и земли. И благословен Бог Всевышний, предавший врагов в руку твою» (Берешит 14:19-20). Общий принцип: когда Святой, благословен Он, воздаёт человеку по его качеству — это в порядке вещей. Но когда Святой, благословен Он, даёт человеку благо, не соответствующее его качеству, — это для него дар безвозмездный (матнат хинам) от Святого, благословен Он. Качество Авраѓама — хесед (милость), и то, что Святой, благословен Он, проявил к нему милость, — это в порядке вещей, «воздать человеку по деянию его». Но здесь Святой, благословен Он, совершил чудо не по его качеству — убил его врагов, что не соответствует его качеству, — это был безвозмездный дар Святого, благословен Он, Авраѓаму. Ари, благословенной памяти, написал: «Царь, помогающий, спасающий и защищающий» — «маген» (щит) имеет значение «хинам» (безвозмездно), и так же перевёл Онкелос: «хинам» — «маган». И таков намёк: «Ашер миген (предавший) врагов» — для Авраѓама это был безвозмездный дар. И тот же намёк: «Благословен Аврам Богом Всевышним, Владыкой (коне — приобретающим) неба и земли» — ибо то, что у человека уже есть, ему не нужно приобретать, а то, чего нет, нужно приобретать. У Авраѓама, чьим качеством был хесед, не было нужды приобретать хесед. Но качество гвура (могущество) ему нужно было приобрести. И здесь Авраѓаму потребовалось качество гвура, чтобы победить царей. И таков смысл: «Благословен Аврам… Владыкой неба и земли». И вдумайся.