ספר במדבר
3 · Бамидбар
Display Settings
Font Size
Text Width
Line Spacing
Columns
Bookmarks
No bookmarks yet. Click the bookmark button to save your position.
במדרש שוקיו זה העולם שנשתוקק הקב"ה לבראתו שכן נאמר ויכלו כו' לשון תאוה. אעפ"י שזה קאי על מעשה בראשית והמד' אמר על תשוקת הבורא ית' כמ"ש ועלי תשוקתו. אכן ביאור הדברים שביד התחתונים לעורר רצון הבורא ית' כמ"ש ויכלו כו' אח"כ כתיב ויכל אלקים כו' וז"ש ועלי תשוקתו שתשוקת הבורא ית' תלוי ברצון ותשוקת תחתונים לדבקה בו:
The Midrash (Bamidbar Rabbah 10:1) explains that from the word ויכולו (Bereishis 2:1), we learn that Hashem longed to create the world. Although this word commonly refers to the completion of creation, the Midrash interprets it as expressing Hashem’s longing, paralleling the verse in Shir HaShirim (7:11), “Upon me is His desire.”The deeper understanding is that it is within the power of the lower realms, specifically humanity, to awaken Hashem’s desire. The sequence in Bereishis 2:1-2, where it is written, “Thus the heavens and the earth were finished... And on the seventh day, Hashem finished His work,” indicates that the completion of creation was influenced by the actions and desires of the lower realms.This concept is encapsulated in the verse from Shir HaShirim, “Upon me is His desire,” signifying that Hashem’s longing for us is contingent upon our own longing and desire to connect with Him. Our yearning and actions can awaken and draw down the divine desire, illustrating the reciprocal relationship between the divine and the human.
В мидраше: «Голени его — это мир, к сотворению которого стремился Святой, благословен Он, ибо сказано: "И завершились" — в значении вожделения». Хотя это относится к сотворению мира, мидраш говорит о стремлении Творца, благословенного, как сказано: «Ко Мне стремление его». Суть же такова: в руках нижних — пробудить волю Творца, благословенного, как написано: «И завершились» — а после этого: «И завершил Бог». Вот что означает «ко Мне стремление его» — стремление Творца, благословенного, зависит от воли и стремления нижних — прилепиться к Нему.
במדרש ישא ה' פניו אליך כו' וכתיב לא ישא פנים כאן כשישראל עושין רצונו של מקום. וקשה כיון שנושא להם פנים א"כ הוא לפנים משורת הדין א"כ הדרא קושיא לדוכתא דכתיב לא ישא פנים. אכן התירוץ הוא שגם ע"ז יש משפט לעשות עם זה לפנים משורת הדין כי הכל במדה שאדם מודד כו'. ואיתא עשה רצונו כרצונך שיעשה רצונך כרצונו. פי' עושין רצונו של מקום הוא העבודה בתמימות בלי שום נגיעה עצמיות רק לעשות רצונו ית' בלבד. ולכן השכר הוא ישא פניו אליך. כי יש להבין מאי ענין נשיאת פנים אך הוא עפ"י הכתוב ורחמיו על כל מעשיו כי עיקר התעוררות הרחמים והחסד לפניו ב"ה ע"י שאנחנו כולנו מעשה ידיו והוא מכיר הפנימיות שלנו שהוא החיות שיש בנו חלק אלוקי ממעל וע"ז הוא ית' מרחם. אמנם זאת תלוי בעבודת התחתונים כפי מה שמבורר אצלינו שהכל מעשה ידיו ויראתו על פנינו כמו כן חל עלינו שמו ית'. כמ"ש כל מי שהוא ירא שמים יש לו חן. והוא נושא חן לפני הבורא ית' כמ"ש ויחונך. ולכן הוא ית' מרחם על פנימיות החיות שלנו שהוא חלקו ית'. ישא לשון הבערה כמו משיאין משואות. פי' שמתלהב כח האש והתלהבות שיש בלבות בנ"י כמ"ש שלהבת יה. וזהו עצמו פי' שיעשה רצונך כרצונו פי' שיוכל להיות התגלות רצון העליון ית' בלי מניעה והוא התגלות הפנימיות כנ"ל:
The Midrash (Bamidbar Rabbah 11:7) addresses a seeming contradiction. On one hand, it states (Bamidbar 6:27), “Hashem will look favorably on you.” Yet elsewhere (Devarim 10:17), it says Hashem is impartial. The Midrash explains that when Bnei Yisrael fulfills Hashem's will, He looks favorably upon them. However, the question remains: how can He judge us favorably if He is impartial?The explanation is that acting favorably (לפנים משורת הדין - beyond the letter of the law) is itself part of the law. The principle “With the measure a person uses, they will be measured” applies here. When Bnei Yisrael serves Hashem with simplicity and without selfish motives, purely to fulfill His will, the reward is that He will look favorably upon them. This concept is rooted in the idea that “He is merciful upon all of His creations” (Tehillim 145:9). Hashem's mercy is awakened because we are His creations, and He knows our true inner essence, the divine life force within us. This causes Hashem to have mercy upon us.However, this mercy is dependent on our actions. When we recognize that everything is Hashem's handiwork and live with the fear of Hashem, the divine part within us becomes more apparent. It is through our efforts that Hashem's mercy is brought about. The Talmud (Sukkah 49b) states that one who fears sinning has "chein" (grace), causing grace to be found before Hashem, as it says, “He will give you grace” (Bamidbar 6:25). Therefore, Hashem has mercy upon the inner divine life force within us.The term ישא (He shall find favor) also relates to the idea of kindling a fire, as in the Mishnah (Rosh HaShana 2:2), “משיאין משואות” (they would burn fires). This means awakening the fiery enthusiasm within the hearts of Bnei Yisrael, comparable to “the flame of Hashem” (Shir Hashirim 8:6). This is the essence of the Mishna (Avot 2:4), “Make your will like His will, so that He will make His will like your will.” Making your will like His reveals Hashem’s will within us without interference, leading to the revelation of our inner divine essence.
В мидраше: «Да обратит ЙХВХ лицо Своё к тебе», а ведь написано: «Не поднимет лица» — здесь речь о случае, когда Израиль исполняет волю Вездесущего. Но если Он возносит к ним лица, значит, это за пределами строгого суда, и тогда прежний вопрос возвращается: ведь написано «не поднимет лица»! Ответ в том, что и на это есть закон — поступать за пределами строгого суда, ибо «какой мерой человек мерит...» И сказано: «Исполняй Его волю как свою, дабы Он исполнил твою волю как Свою». Смысл выражения «исполняют волю Вездесущего» — это служение в целостности, без какой-либо личной корысти, лишь ради исполнения Его воли. Потому и награда — «да обратит лицо Своё к тебе». Чтобы понять, что означает «вознесение лица», обратимся к написанному: «И милость Его на всех творениях Его». Ибо главное пробуждение милости и милосердия пред Ним происходит оттого, что все мы — дело Его рук. Он узнаёт нашу внутреннюю суть — жизненную силу, то есть Божественную частицу свыше, которая в нас, — и на это Он, благословенный, милосерден. Однако это зависит от служения нижних: насколько для нас самих ясно, что всё есть дело Его рук и трепет Его на лицах наших, — настолько нисходит на нас Его Имя, благословенное. Как сказано: «Всякий, в ком есть страх Небес, обретает милость». И он обретает милость перед Творцом, благословенным, как сказано: «И помилует тебя». Потому Он, благословенный, проявляет милость к внутренней жизненной силе нашей, которая есть Его удел. «Да обратит» (йиса) — в значении возжигания, как «зажигают факелы»: воспламеняется сила огня и пламени в сердцах сынов Израиля, как сказано: «Пламя Божье». И в этом же смысл слов «да исполнит твою волю как Свою» — чтобы высшая Воля, благословенная, могла раскрыться без препятствий, и это есть раскрытие внутренней сути, как сказано выше.
באבות משה קיבל תורה כו'. הגם שהתורה ניתנה לכל ישראל. אמנם יש ב' ענינים בתורה א' היגיעה שיכול כל איש ישראל למצוא ע"י יגיעה בתורה כ"א כפי השגתו. אך יש עוד סגולה בתורה לחכמים ראשי הדורות להשיג מה שאינו עפ"י שכל אנושי והיא הירושה שניתן לנו כמ"ש תורה צוה כו' משה מורשה קהלת יעקב. ולכן אמונת חכמים הוא יסוד התורה. ולכן הקדימו חכמים זאת המשנה באבות לומר שאלה הדברים שהגידו אבות העולם לא יחשוב אדם להרהר בהם עפ"י אימוד דעתו כי זה בירושה מסיני וע"ז אמרו משה קיבל כו' ומסרה ליהושע כו'. ובגמ' אל תקרי מורשה אלא מאורסה. וזה ההפרש כי ירושה הוא בלי יגיעה רק נחלה שאין לה הפסק. אבל מאורסה היא התקרבות שבא ע"י פעולות האדם ויגיעתו בתורה וזה נאמר לכל פרט התקן עצמך ללמוד תורה שאינה ירושה לך דייקא. אבל לכללות ישראל נאמר מורשה קהלת יעקב. אעפ"כ ע"י שזוכין להכניס עצמו תוך כלל ישראל זוכה לחלק הירושה ג"כ כנ"ל:
In Avot 1:1, it states, "Moshe received the Torah from Sinai and transmitted it to Yehoshua." While the Torah was given to all of Israel, there are two aspects to Torah study: individual effort to understand the Torah and a special quality that allows sages and leaders to gain insights beyond human intellect. This dual nature highlights the importance of faith in the sages (אמונת חכמים), foundational to Torah observance. The Mishnah emphasizes that ancestral teachings, inherited from Sinai, should not be questioned based on personal reasoning.The Gemara (Pesachim 49b) interprets "מורשה" (inheritance) as "מאורסה" (betrothed), signifying that personal effort and commitment are necessary for Torah study. The phrase "prepare yourself to study Torah, for it is not an inheritance for you" (Pirkei Avot 2:12) applies to individuals, indicating that effort is required. However, for the collective of Israel, it is "the inheritance of the congregation of Jacob," implying a communal legacy. By integrating into the collective, an individual can also merit a share in this inherited portion of the Torah, combining personal effort with communal inheritance for deeper understanding.
В Авот: «Моше получил Тору...» Хотя Тора была дана всему Израилю, в Торе есть два аспекта. Первый — труд: каждый еврей может обрести через усилие в Торе, каждый по своему постижению. Но есть ещё особое свойство Торы — для мудрецов, глав поколений — постигать то, что недоступно человеческому разуму. Это наследие, данное нам, как сказано: «Тору заповедал нам Моше — наследие общины Яакова». Потому вера в мудрецов — основа Торы. Поэтому мудрецы предварили этой мишной трактат Авот, дабы сказать: то, что передали отцы мира, человек не должен подвергать сомнению на основе собственных рассуждений, ибо это — наследие с Синая. Об этом и сказано: «Моше получил... и передал Йеошуа». В Гемаре же сказано: «Не читай "наследие" (мораша), а читай "обручённая" (меораса)». Различие таково: наследие приходит без усилия — это удел, которому нет конца. Но «обручённая» — это близость, достигаемая через действия человека и его труд в Торе. Об этом сказано каждому в отдельности: «Готовь себя к изучению Торы, ибо она не наследие для тебя» — именно для тебя лично. Но для всего Израиля в целом сказано: «Наследие общины Яакова». И тем не менее, когда человек удостаивается включить себя в общность Израиля, он удостаивается и доли в наследии, как сказано выше.